LEL DEĞERİ NEDİR VE BU DEĞERİN ÖLÇÜLMESİ

LEL DEĞERİ NEDİR VE BU DEĞERİN ÖLÇÜLMESİ
lel nedir, lel nedir ekşi, lel uel nedir, lel değeri nedir, lel gazı nedir, lel dedektörü nedir, lel deyimi nedir, lel anlamı nedir, lel ölçümü nedir, lel açılımı nedir, lel seviyesi nedir, lel birimi nedir, lel ppm nedir, lel lol nedir, lel ve uel nedir,

LEL DEĞERİ VE BU DEĞERİN ÖLÇÜLMESİ

Petrol ürünlerinin çıkarmış olduğu gazlar, hava ile belirli oranda karıştığında yanıcı hale gelir. Her bir ürün gazının yanıcı olduğu seviye değişmekle birlikte, gemimizde taşınan petrol ürünleri genelde havada hacim olarak %1 ile %10 arasında bulunduğunda yangın için uygun ortam oluşmaktadır. Ürün gazlarının yanıcı hale geldiği %1’lik seviyeye LEL (Lower Explosive Limit – Alt Parlama Sınırı), %10’luk seviyeye ise UEL (Upper Explosive Limit – Üst Parlama Sınırı) denilmektedir. %1’lik seviyenin altındaki gaz konsantrasyonunda yanmak için çok az, %10’un üstündeki gaz konsantrasyonunda ise yanmak için çok fazla gaz miktarı bulunmakta olup, yanma gerçekleşmeyecektir. Gaz miktarı %1 ile %10’un arasında olduğunda ise, ideal yanma ortamı oluşmaktadır.

 

 

Yukarıda da anlatıldığı üzere, her bir ürün için LEL (Alt Parlama Sınırı) ve UEL (Üst Parlama Sınırı) değerleri değişiklik göstermekte olup, bu değerler taşınan yük için verilen safety data sheet’lerden bulunabilir. Örneğin metan gazının LEL değeri %5, UEL değeri ise %15’tir. Yani havadaki metan oranı %5 ile %15 arasında olduğunda parlama için uygun ortam oluşmuştur. Benzer şekilde,

gemimizde sıkça taşınan kurşunsuz benzinin çıkarmış olduğu gaz için ise LEL ve UEL değerleri sırasıyla %0.6 ve %8’dir.

 

 

 

LEL DEĞERİ VE BU DEĞERİN ÖLÇÜLMESİ

 

 

Gemimizde bulunan explosivemetreler LEL değerini ölçmek amacıyla kullanılmaktadır. Bu cihazlar, ortamda bulunan gazı LEL değerinin yüzdesi olarak ölçer. Örneğin cihazda %20 değeri görüldüğünde, LEL değerinin %20’sine ulaşıldığı anlaşılmalıdır.

 

LEL değeri ile ortamda bulunan gaz miktarı arasındaki ilişki: LEL değeri %5 olan bir ürün gazı için explosivemetre %20 LEL değeri gösterdiğinde, havada hacim olarak %5 x %20 = %1 ürün gazı bulunduğu anlaşılmalıdır.

 

Yukarıda da anlatıldığı üzere, her bir ürün gazı için LEL değeri farklılık göstermektedir. Gemimizde kullanılan explosivemetreler belirli bir gazı baz alarak (genellikle metan gazı) kalibre edilmiştir, buna karşılık gemimizde gazları metandan çok daha fazla parlayıcı olan petrol ürünleri taşınmaktadır. Dolayısıyla bu cihazlarla taşınan petrol ürünlerinin çıkarmış olduğu gaz miktarını ölçmek için belirli düzeltme katsayıları kullanılmaktadır. Ekteki tabloda da görüleceği üzere, metan gazı ile kalibre edilmiş bir cihaz ile benzinin çıkardığı gazın LEL değerini ölçmek için bulunan değeri 2.21 ile çarpmak gerekmektedir. Örneğin metan gazı ile kalibre edilmiş bir cihaz ile %20 olarak ölçülen LEL değeri, benzin gazı için %20 x 2.21 = %44.2 LEL değerine tekabül etmektedir. Dolayısıyla kalibre edilen cihazları kullanmadan önce cihazın hangi gaz kullanılarak kalibre edildiği öğrenilmeli ve bu gaza uygun düzeltme faktörleri kullanılmalıdır.

 

Manuel explosivemetreler kullanılırken cihazın ibresinin gösterdiği değer doğru olarak yorumlanmalıdır:

 

  1. İbre %0 ile %100 arasındaki bir değeri gösterdiğinde, ortamda bulunan gaz miktarı LEL değerinin altında olup, gaz konsantrasyonu cihaz tarafından LEL değerinin yüzdesi olarak gösterilmektedir;

  2. İbre %100’ün üzerinde sürekli olarak durduğunda ise ortamda bulunan gaz konsantrasyonu LEL değerinin üstünde, UEL değerinin altındadır;

  3. İbre ilk olarak %100’ün üstüne çıkıp daha sonra %0’a indiğinde ise ortamda bulunan gaz konsantrasyonu UEL değerinin üstündedir.

 

Kapalı ortamdaki gaz konsantrasyonu ölçülürken birden fazla noktadan birden fazla ölçüm yapılmalıdır.